Çift ve Aile Terapisi
Bir ilişki yalnızca iki kişinin karakterinden etkilenmez; yaşam koşulları değiştikçe ilişkinin ihtiyaçları da değişir. Yeni bir eve taşınmak, evlenmek, çocuk sahibi olmak, kariyerde yön değiştirmek veya yaşlanan aile üyelerine destek olmak, günlük düzeni ve ortak kararları yeniden şekillendirebilir. Çukurambar psikolog arayan çiftler ve aileler için bu dönemlerde yaşanan gerilimleri anlamak, yalnızca tek bir tartışmaya çözüm aramaktan daha kapsamlı bir konu olabilir.
Değişim dönemlerinde neden daha çok çatışma yaşanabilir?
Daha önce kendiliğinden yürüyen sorumluluklar, yeni koşullarda yeniden paylaşılmayı gerektirebilir. Örneğin biri iş yoğunluğu nedeniyle evde daha az zaman geçirirken diğeri aile içi yükün dengesiz dağıldığını hissedebilir. Her iki taraf da çaba gösterdiğini düşünürken görülmediği duygusunu yaşayabilir. Sorun bazen yapılacak işin kendisinden çok bu emeğin nasıl fark edildiği ve beklentilerin ne kadar açık konuşulduğuyla ilgilidir.
Değişim, insanların belirsizliğe verdiği tepkileri de görünür hâle getirir. Bir kişi ayrıntılı plan yapmak isterken diğeri kararları zamana bırakmayı tercih edebilir. Plan yapma isteği kontrol etme olarak, daha esnek davranma isteği ise ilgisizlik olarak yorumlanabilir. Bu farklılıkların kişisel bir saldırı olarak görülmesi, iletişimi zorlaştırabilir. Çift ve aile terapisi, tarafların aynı durumu hangi anlamlarla yaşadığını anlamaya yardımcı olabilir.
Çift terapisi ile aile terapisi arasında nasıl bir ayrım vardır?
Çift terapisi, partnerler arasındaki ilişki dinamiklerine, iletişime, yakınlığa ve karşılıklı beklentilere odaklanabilir. Aile terapisi ise daha geniş aile sistemindeki ilişkileri, rolleri ve etkileşimleri inceleyebilir. Hangi çalışma biçiminin uygun olduğu, yalnızca başvuruyu yapan kişi sayısına bakılarak belirlenmez. Sorunun niteliği, aile üyelerinin ihtiyaçları ve görüşme hedefleri birlikte değerlendirilir.
Örneğin ebeveyn olduktan sonra partnerlerin birbirine zaman ayıramaması çift ilişkisi açısından ele alınabilir. Aynı evde yaşayan aile üyeleri arasında görev dağılımının sürekli çatışma yaratması ise aile görüşmelerinde değerlendirilebilir. Bazen tek bir konuda hem çift hem aile ilişkilerini ilgilendiren yönler bulunabilir. Terapötik çerçeve bu nedenle başlangıç görüşmelerinde netleştirilmelidir.
Görüşmelerde amaç ilişkiyi mutlaka sürdürmek midir?
Hayır. Terapinin amacı kişiler adına karar vermek değildir. Çift veya aile üyelerinin kendi ihtiyaçlarını, seçeneklerini ve sınırlarını daha açık değerlendirmesine alan açılması hedeflenebilir. Bazı kişiler birlikte yaşamı yeniden düzenlemek isterken bazıları bir ayrılık ya da aile içi değişim sürecini daha anlaşılır biçimde yönetmek için destek arayabilir. Tek bir doğru sonuç bütün ilişkiler için geçerli değildir.
Ayrıca herkesin görüşmeye aynı motivasyonla gelmesi beklenmez. Bir kişi çözüm konusunda umutlu, diğeri çekingen olabilir. Bu farkın açıkça konuşulması çalışmanın bir parçası olabilir. Ancak korku, tehdit, şiddet veya zorlayıcı kontrol söz konusuysa ilişkiyi sürdürmeye odaklanan ortak görüşmeler yerine güvenliğin ve uygun bireysel desteğin öncelenmesi gerekebilir.
Eşim beni aldatıyor? Şüphe ve güven kaybıyla nasıl başa çıkılır?
“Eşim beni aldatıyor?” sorusu bazen somut bir olayın ardından, bazen de iletişimdeki değişimlerin yarattığı belirsizlikle gündeme gelir. Aldatılma şüphesi, doğrulanmış bir aldatma deneyimiyle aynı şey değildir; ancak her ikisi de kişinin güven duygusunu ve günlük yaşamını etkileyebilir. Sürekli düşünme, kaygı, öfke veya geri çekilme gibi tepkiler görülebilir. Böyle bir süreçte aceleyle kesin sonuca varmak yerine kişinin neyi bildiğini, neyi varsaydığını ve hangi sınırlara ihtiyaç duyduğunu ayırt etmesi önem taşır.
Çift terapisi, her koşulda ilişkiyi sürdürme ya da taraflardan birini haklı çıkarma amacı taşımaz. Güvenin nasıl sarsıldığını, iletişimin nerelerde tıkandığını ve iki kişinin ilişkiden ne beklediğini konuşmak için yapılandırılmış bir alan sunabilir. Bazı durumlarda bireysel terapi, yoğun duyguları anlamak ve kararları daha açık değerlendirmek açısından daha uygun olabilir. Gizlilik, güvenlik ve gönüllülük temel ilkelerdir. Tehdit, şiddet veya baskı varsa önce kişinin güvenliği ve uygun bireysel destek seçenekleri değerlendirilmelidir.
Çukurambar’da çift ve aile terapisi hakkında bilgi almak
Çukurambar, Çankaya ve Ankara çevresinde çift veya aile terapisi araştırırken uzmanın çalıştığı konuları, yaklaşımını ve görüşme biçimini öğrenmek önemlidir. Klinik Psikolog Aysun Koç, Çukurambar YDA Center’da çift ve ailelerle çalışmakta; mesleki eğitim geçmişinde Gottman Çift Terapisi modüllerine de yer vermektedir. İlk görüşme ve çalışma çerçevesi hakkında iletişim kanallarından bilgi alınabilir. Bu içerik genel bilgilendirme niteliğindedir; kişisel değerlendirme yerine geçmez.