EMDR Terapi

Bazen geride kaldığını düşündüğümüz bir olay, yıllar sonra benzer bir ses, ortam veya ilişki durumuyla yeniden hatırlanabilir. Kişi yaşadığını zihinsel olarak açıklayabilse de yoğun bir duygu, bedensel gerginlik ya da kaçınma tepkisi hissedebilir. Geçmişteki zorlayıcı deneyimlerin bugünkü yaşam üzerindeki etkilerini anlamaya yönelik farklı psikoterapi yöntemleri bulunur. Çukurambar psikolog arayanların karşılaşabildiği yaklaşımlardan biri de EMDR terapisidir.

EMDR nedir ve hangi amaçla kullanılır?

EMDR, İngilizce “Eye Movement Desensitization and Reprocessing” ifadesinin kısaltmasıdır; Türkçede göz hareketleriyle duyarsızlaştırma ve yeniden işleme olarak anılır. Özellikle travma sonrası stres belirtilerinin ele alınmasında kullanılan, yapılandırılmış bir psikoterapi yaklaşımıdır. Uygulama sırasında terapist, belirli anılar ve bunlarla ilişkili duygu, düşünce ve bedensel tepkiler üzerinde çalışmak için iki yönlü uyarım yöntemlerinden yararlanabilir.

Dünya Sağlık Örgütü, travma sonrası stres bozukluğu için değerlendirilebilen psikolojik müdahaleler arasında EMDR’yi de sayar. Ancak bu, zorlayıcı herhangi bir deneyim yaşayan herkes için EMDR’nin otomatik olarak uygun olduğu anlamına gelmez. Başvuru nedeninin, belirtilerin, kişinin güvenliğinin ve mevcut kaynaklarının uzman tarafından değerlendirilmesi gerekir. Bir yöntemin adından çok, kişiye neden önerildiği ve nasıl planlandığı önemlidir.

EMDR süreci yalnızca göz hareketlerinden mi oluşur?

Hayır. EMDR, yalnızca gözlerin sağa sola hareket ettirildiği tek bir işlem değildir. Başlangıçta kişinin öyküsü dinlenir, hedefler ve baş etme kaynakları değerlendirilir. Hazırlık, güvenli çalışma koşullarının oluşturulması, zorlayıcı anıların uygun biçimde ele alınması ve sürecin yeniden değerlendirilmesi gibi aşamalar söz konusudur. Uygulamanın hızı ve kapsamı kişinin ihtiyaçlarına göre değişebilir.

Travmatik bir anıyı ele almak duygusal olarak yorucu olabilir. Bu nedenle seans içinde neler yaşanabileceğini, hangi noktada ara verilebileceğini ve görüşmeler arasında ortaya çıkabilecek tepkilerin nasıl ele alınacağını terapistle konuşmak önemlidir. Kişinin ayrıntıları paylaşmaya hazır olmadığı durumlarda hazırlık ve stabilizasyon çalışmalarına öncelik verilebilir. Hiçbir terapötik yöntem kısa sürede ve herkeste aynı sonucu garanti etmez.

Geçmiş yaşantılar güncel ilişkileri etkileyebilir mi?

Kimi insanlar eleştiri duyduğunda yoğun utanç yaşayabilir; kimileri bir tartışma sırasında kendisini beklenmedik ölçüde tehdit altında hissedebilir. Bu tepkilerin tek bir açıklaması bulunmaz. Önceki deneyimler, bugünkü koşullar, kişinin stres düzeyi ve ilişkisel bağlam birlikte değerlendirilmelidir. Terapi, “Her sorunun kaynağı geçmiştedir” gibi kesin bir varsayımla değil, kişinin yaşantısını anlamaya yönelik dikkatli bir keşifle ilerlemelidir.

EMDR’nin bireysel terapi içindeki yeri de bu değerlendirme sonucunda belirlenebilir. Bazı başvurularda farklı psikoterapi yaklaşımlarına veya eş zamanlı başka bir sağlık profesyonelinin değerlendirmesine ihtiyaç duyulabilir. Hangi yöntemin kullanılacağı, kişinin ihtiyaçlarına ve mesleki değerlendirmeye bağlıdır.

EMDR hakkında sık karşılaşılan yanlış beklentiler

EMDR’nin anıları silen veya geçmişi unutturan bir yöntem olduğu düşüncesi doğru değildir. Çalışmanın hedefi, kişinin deneyimle ilişkili zorlayıcı tepkilerini ele almasına yardımcı olmaktır; yaşanmış olayın varlığı ortadan kalkmaz. Benzer biçimde EMDR’nin her duygusal güçlük için ilk tercih olduğu da söylenemez. Travma öyküsünün niteliği, mevcut belirtiler ve kişinin terapiye hazır oluşu değerlendirilmeden uygunluk kararı verilemez. Ayrıca terapi sürecinde kişinin tercihleri, sınırları ve diğer sağlık ihtiyaçları da dikkate alınmalıdır.

Bir diğer beklenti, bütün sürecin belirli ve kısa sayıda seans içinde tamamlanacağı yönündedir. Oysa kişinin geçmişi, eşlik eden güçlükler ve terapi hedefleri farklı olabilir. Hazırlık ve takip görüşmeleri çalışmanın önemli bir parçasıdır. Çukurambar’da EMDR görüşmesi araştırırken yalnızca yöntem adını değil, uzmanın nasıl değerlendirme yaptığına, güvenlik ve bilgilendirme konularını nasıl ele aldığına da dikkat edebilirsiniz. Terapi, kişinin kontrol duygusunun ve seçim hakkının korunduğu bir çerçevede yürütülmelidir. İnternette yer alan tek seanslık kesin çözüm vaatlerine karşı temkinli olmak yerinde olacaktır.

Çukurambar’da EMDR hakkında bilgi almak

Çukurambar, Çankaya ve Ankara genelinde EMDR terapisi araştırırken uzmanın eğitimini, çalışma biçimini ve ilk değerlendirme sürecini sormak faydalıdır. Klinik Psikolog Aysun Koç’un mesleki eğitimleri arasında EMDR teori ve süpervizyon eğitimi yer almaktadır; görüşme adresi Çukurambar YDA Center’dır. Başvuru konunuz için EMDR’nin uygun olup olmadığına dair kişisel bir değerlendirme, ancak profesyonel görüşmede yapılabilir. Bu içerik tanı ve tedavi önerisi değil, genel bilgilendirme niteliğindedir.